Oud karma nieuw karma

Wie de mogelijkheid van het karma serieus neemt, komt voor de vraag te staan:
wat is 'karmisch bepaald' in mijn leven, en waarin ben ik vrij? In twee levendige voordrachten gaat Rudolf Steiner op deze vraag in. Hij beschrijft het karma als een dubbele stroom. De ene stroom werkt vanuit het verleden en brengt ons samen met mensen met wie wij in vorige levens iets zijn 'aangegaan'. De andere stroom gaat van ons bewuste zelf uit: door de manier waarop wij met zulke ontmoetingen uit het verleden omgaan, vormen wij ons toekomstige karma. De eerste stroom, het 'oude karma', brengt Steiner in verband met het kosmische principe van de maan; het 'nieuwe karma', dat wijzelf in vrijheid scheppen, met de zon. Tot slot schetst Steiner enkele incarnatie van historische personen. Dit werpt een boeiend licht op de individuele werking van het karma.

Werkingen van het karma

In zestien voordrachten ontstaat een panorama van de veelomvattende werkelijkheid van reïncarnatie en karma, met tal van voorbeelden en met oefeningen voor karmische bewustwording. De historicus Hans Peter van Manen belicht in zijn nawoord de achtergrond en de ontwikkeling van Steiners reïncarnatie-opvatting.

Karma bhakti jnana en raja yoga

Op veler verzoek uitgebracht, de drie grote klassiekers van Swami Vivekananda (1862-1902) ongewijzigd in een gebonden uitgave. Vivekananda werd in Calcutta geboren en overleed in 1902 in het door hem en zijn medebroeders gestichte klooster te Belur Math, vlakbij Calcutta. Hij was leerling van Sri Ramakrishna en bracht de leer van Vedanta - eenheid in Waarheid, het goddelijke in de mens, en de harmonie tussen de verschillende religies-naar het westen.

In deel I komt de yoga van handelen (karma-yoga) en de yoga van toewijding (bhakti-yoga) aan bod. Karma-Yoga wordt gekenmert door het egoloze handelen. het verrichten van arbeid zonde dat het 'ik'of eigenbelang centraal staat. Bhakti-yoga spoort aan tot de liefde voor het allerhoogste en het zoeken naar God: dit is een beginnen en voleindigen van de liefde. De ideeen van de bhakti-yoga vertonen veel overeenkomsten met de christelijke lering van de naastenliefde.

Deel II (Jnana-yoga) neemt het bewustzijn als middel van verlossing. Deze kennis is de weg der omkering van de beschouwing der buitenwereld naar die in ons innerlijk, waarvan we ons als 'ik'bewust worden. Tenslotte wordt in het deel over raja-yoga de leer van de concentratie, meditatie en contemplatie aangereikt, die ons boven de binding aan ruimte, tijd en causaliteit moet verheffen, om ons door innerlijke aanschouwing waarheden over te brengen die boven het kenvermogen van de huidige mens staan en de hoogste kennis zijn.

Daarna volgen in dit deel de klassieke Yoga-aforismen van Pantanjali, vertaald en van commentaar voorzien door Vivekananda. Alle yoga-systemen zijn gebaserd op deze Yoga-aforismen, die voor het begrijpen en beoefen van yoga van het grootste belang zijn.